S.S.S

SEKTÖREL SIK SORULAN SORULAR

01-
BASTIRMAK İSTEDİĞİM TASARIM BASKI KRİTERLERİNE UYGUN MU ?

Ofset baskıya gönderilecek bir tasarımda, tasarladığınız dosyanın renk kodu cmyk ve çözünürlüğü en az 300 dpı olmalıdır. Dosya uzantısı ise pdf veya tıff olmalıdır. Diğer işlerde özel bir yazı kullanılmışsa yazılar convert edilmelidir.

02-
MATBAA MARKET'TEN AJANS HİZMETİ ALABİLİRMİYİM ?

Evet ajans hizmeti alabilirsiniz. İstenen projenin özelliklerine göre fiyat teklifimiz hazırlanarak tarafınıza iletilir. Teklif onaylandıktan sonra gerekli materyaller (metin, görsel vb. ) müşterimizden teslim alınır ve istenen tasarımlar bitiş tarihine sadık kalınarak hazırlanır. Tasarımların onayını müteakip baskıları yapılır.

03-
OFSET BASKI HAZIRLIK AŞAMALARI NELERDİR ?

* Dosyanızın renk kodu cmyk ve çözünürlüğü en az 300 dpı olmalıdır.

* İnce siyah yazılar ve çizgiler tek renkten oluşmalı ve renkli zemin üzerindeyse overprint fonksiyonu aktif hale getirilmelidir.

* Kesim paylarına dikkat edilmelidir.

* Yazılar convertlenmelidir.

* Çalışmalarda ekranda görülen renklerin baskıda doğrulukla çıkabilmesi için ; çalışmalar renk kalibrasyonu yapılmış bilgisayarlarda hazırlanmalıdır.

* Yazılar convertlenmelidir.

04-
RGB NEDİR?

RGB ; ( r ) red ( kırmızı ), ( g ) green ( yeşil ) ve ( b )blue ( mavi ) kelimelerinin kısaltılmasıdır. RGB modelinde bu üç rengin karışımından tüm renkler oluşur. Dijital kameralar, tarayıcılar ve monitörler bu renk modelini kullanılır.

05-
CMYK NEDİR?

CMYK; ( c ) cyan , ( m ) magenta , ( y ) yellow , ( b ) black , kelimelerinin kısaltılmasından oluşur. Bu renkler baskıda 4 temel renktir. Bunların dışında özel renk kullanılmak istenirse Pantone kataloglarından seçim yapılarak ek renkler elde edilebilir.

06-
MATBAACILIĞIN TARİHİ NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Başlangıç: Doğu Asya Matbaanın ilk kez kullanılması Uzakdoğu’da başlamıştır. İlk matbaa, ağaç oyma tekniği kullanarak, M.S. 593’te Çin’de kurulmuş, ilk basılı gazete de M.S. 700’de Pekin’de çıkmıştır. 8. yüzyılda Japonya’da baskı yapıldığı, İmparatoriçe Shotoko’nun Budizm’in kutsal metinlerini Sanskrit dilinde Çin alfabesiyle bastırdığı bilinmektedir. Bilinen en eski eksiksiz basma kitap olan Tianemmen ruloları Çin’de 868’de basılmıştır. İlk kez tek tek harfler dökerek baskı yapmayı da 1040 yıllarında Pi Sheng adında bir Çinlinin porselenden harfler kullanarak denediği söylenmişti.

Batıya doğru yayılma

Tun-Huang mağarasındaki buluntular, matbaayı Çinlilerden alan Uygurların 9. yüzyıldan itibaren baskı yaptığını göstermektedir. Öte yandan, Çin’den mi geldiği yoksa bağımsız mı geliştirildiği bilinmese de, Mısır’da 4. yüzyıldan itibaren kumaş üzerine ağaç oyma kalıplarla baskı yapılmaktaydı. Aynı teknikle Arapça metinlerin basılması 9. ve 10 yüzyıllarda gene Mısır’da başlamıştır.

07-
AVRUPA VE MODERN MATBAACILIĞIN DOĞUŞU

Avrupa’da ağaç oyma kumaş baskısını İslam dünyasından alarak başlamıştır. Özellikle 15. yüzyılda Avrupa’da matbaacılığın üssü olan Hollanda’da basım tekniği çok gelişmiştir. O dönemde hattatlarca yazılan ve hakkaklarca kazılan tahta kalıpların yanı sıra Harlem kentinde ilk kez tek tek harflerle baskı denemelerini 1430 yılında Lourens Janszoon Coster’in yaptığı sanılmaktadır.

Nihayet 1450’de Johannes Gutenberg, ortağı Fust ile birlikte Almanya’nın Mainz şehrinde metal harflerle basım tekniğini bulmuş ve matbaa uygulamıştır. Gutenberg’in üretimi, özellikle de 1455’de bastığı İncil, yüksek kalitesi ve ucuz fiyatıyla kısa sürede başarılı olmuş, yeni buluş Avrupa’dan başlayarak tüm dünyada yaygınlaşmıştır. Daha sonra tipo baskı olarak adlandırdığımız bu matbaa tekniği sanayi devrimiyle doğan modern baskı makinalarının ve matbaacılık endüstrisinin temeli olmuş ve 20. yüzyıl sonlarına kadar gelmiştir.

08-
OSMANLI DÖNEMİNDE MATBAACILIĞIN DOĞUŞU

Osmanlı İmparatorluğunun ilk matbaası daha 1493 yılında, İbrahim Müteferrika’dan 234 yıl önce, İspanyol göçmeni David ve Samuel İbn Nahmias Kardeşler tarafından kuruldu. İlk kitap, Yakup ben Asher’in Arba’ah Turim eseri 13 Aralık 1493’te basıldı. İtalik hurufatı, sayfa düzeni, folyo işaretleme tekniği, metin başının büyük harfle belirtilmesi gibi yenilikleri matbaa sanatına kazandıranlar da 1530’da İtalya yolu ile İstanbul’a gelip yerleşen Sonsino ailesidir.

09-
MATBAACILIKTA KULLANILAN TEKNİKLER NELERDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Baskı yüzeyinin düz tabaka ya da rulo kâğıt (rotatif) dışında, matbaacılıkta kullanılan temel baskı yöntemleri şunlardır:

• Ofset baskı

• Tipo baskı ya da yüksek baskı (günümüzde işlevini yitirmiştir)

• Tifdruk ve flekso baskı (ambalaj özellikle fotopolimer yüzeylerin baskısı)

• Serigrafi baskı (kâğıt, seramik, tekstil vb. yüzeyler)

• Anagram baskı

• Hologram

• Tampon

10-
OFSET BASKI NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Ofset baskı, 1904 yılında, Amerikalı Ira W. Rubel tarafından bulunmuş, genellikle (teneke ofset hariç) kâğıt yüzeyine baskıda kullanılan baskı tekniği. Günümüzde kitapların, gazetelerin, dergilerin, broşürlerin, faturaların, kartvizitlerin ve karton ambalajların basımında kullanılır.

Ofset ismi dilimize ingilizce de “OFF-SET” kelimesinden geçmiştir. Sırasıyla Mürekkebin endirek yolla kauçuk vasıtasıyla kağıda geçmesi demektir. Her türlü belli gramaja kadar kağıt nevi materyal üzerine baskı sonucu alması mümkündür.

11-
OFSET BASKI MAKİNASININ KESİTİ

Ofset sistemi aslında taş baskı sistemine benzer, ancak kalıp üzerindeki yükseklik farklarından yararlanmaz. Kalıp yüzeyi düzdür. (Yüzey üzerinde çok küçük bir emülsiyon tabakası kalınlığı farkı vardır ancak bu kalınlık görüntü oluşturmada etkin değildir) Kalıp yüzeyinde emilsiyon olan yani basılacak alanlar ve emilsüyon olamayan basılmayacak alanlar vardır. İş olan yani basılacak alanlar emilsüyon tabakasıyla kaplıdır. İş olmayan alanlarda ise emilsüyon tabakası yoktur. İş olan yerler mürekkebi, iş olmayan yerler ise gren çukuru denilen mikrometrik gözenekler ile suyu tutar. Burada su ve mürekkebin birbirine karışmaması prensibinden faydalanılır. Böylelikle iş olan yerlerde bulunan mürekkep baskıyı gerçekleştirir. Diğer boş alanlarda gren çukurları su ile dolu olduğu için mürekkebi iter ve o bölgeler baskı uygulayamaz.

12-
KALIP HAZIRLAMA

Günümüzde artık kalıp aşamasında ara eleman olan film ve aydınger kalkmış ve dolaysız olan bilgisayardan kalıba pozlandırma Computer to Plate (CTP) tekniği kullanılmaktadır.

Ofset baskı için kalıp hazırlamanın temel mantığı, baskı yapılacak alanların görüntüsünün kalıp üzerine aktarılmasıdır. Filim kullanılan sistemlerde: Bu işlem için kullanılan filmde basılacak alanlar ışığı geçirmeyecek şekildedir. Baskı sırasında mürekkep tutmayacak alanlar ise şeffaftır ve pozlama ile ışığa maruz kalırlar. Alüminyum kalıpta ışıktan etkilenen alanlar çürüyerek banyo sırasında atılırlar. Bu alanlarda suyu tutan gözenekler (gren çukurları) açılır.

Ofset Baskı sisteminde suyun boş alanlarda tutunmasının nedeni; bu bölgelerin üzerinde suyu tutan mikro gözeneklerin olmasıdır. Mürekkebin tutunduğu alanlar ise son derece düzdür ve bu yüzeyde su tutunamaz.

Ofset baskı sisteminde üç silindir vardır. Bunlar kalıp silindiri, Blanket silindiri ve Baskı silindiridir. Kalıp kazanın üzerinde kalıp bulunur. Kalıp döndükçe mürekkep ve nemlendirme merdaneleriyle temas eder. Kalıp üzerinde görüntü düzdür. Blanket merdanesi üzerinde esnek kauçuk bulunur. Baskı, kalıbın baskı materyaline değil kauçuğun baskı materyaline temasıyla sağlanır. Kauçuk üzerinde görüntü terstir. Baskı materyali blanket ve baskı kazanları arasından geçer ve baskı gerçekleşir.

13-
TİPO BASKI NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Tipo baskı metal harflerle yapılan yüksek baskıya denir. Uzun ve zahmetli bir baskı hazırlık süreci gerektirir. Metal harflerin tek tek sayfa oluşturacak bir biçimde düzenlenmesi yöntemi kullanılır. Baskı hazırlık işlemi her ne kadar gelişim göstermiş olsa da günümüz masaüstü yayıncılık sisteminin sağladığı imkânlardan çok uzaktır. Tipo baskıda iki silindir bulunur. Bunlardan biri kalıp silindiri, diğeri baskı silindiridir. Direkt baskı sistemidir yani kalıp üzerindeki görüntü direkt baskı materyaline aktarılır. Kalıp üzerindeki yüksek kısımlar mürekkebi alırken, alçakta kalan kısımlar mürekkebi almaz. Yüksekte kalan kısımlar baskıyı gerçekleştirir. (Patates baskısına benzer) Kalıp üzerindeki görüntü terstir. Günümüzde kullanımı önemli oranda bırakılmıştır. Ender olarak, kartvizit, fatura ve özel koleksiyon yayınların basımında kullanılır. Tipo baskı makinaları daha çok matbaacılığa; kesim, gofre, numaratör baskı, piliyaj-perforaj başka alanlarda hizmet eder.

14-
SERİGRAFİ BASKI NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Serigrafi, bir seri baskı yapma şeklidir. Geçmişi çok eskilere uzanan bu sanat dalı son zamanlarda sanayinin de gelişmesi ile endüstriyel ürünlerin markalanmasında büyük önem kazanmıştır. Ahşap ya da metal bir çerçeveye gerilen değişik türdeki polyester ipek kumaşının foto film emülsiyon denilen bir film tabakasıyla kaplanıp ışıkta pozlandıktan sonra basılması gereken grafik, bu kumaşa bir şablon gibi çıkar. Işığa duyarlı bölgeler suyun yardımı ile boşaltılır ve hassas bir şablon oluşur. Bu şablona kalıp denir. Bir ragle (ağzı keskin bir kauçuk) yardımı ile baskı yapılır.

Serigrafi baskı her türlü malzeme ve yüzeye uygulanabilir. Yuvarlak baskılar yapılabilir. Aynı zamanda matbaanın baskı yapamadığı metal, seramik, kumaş ve cam gibi malzemelere baskı serigrafi ile yapılır. Elektroniğin bel kemiğidir. Serigrafi sayesinde devre kartları daha net ve temiz olarak yapılmaktadır. Son yıllarda serigrafi endüstrinin olmazsa olmazları arasına girmiştir.

15-
MODERN MATBAACILIKTA İŞ AKIŞI NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Kısaca matbaacılık denilen karmaşık süreç, farklı teknolojilere ait çok sayıda işlemden oluşur. Uluslararası bir sektörel konsorsiyum olan cip4 tarafından hazırlanan JDF (Job Definition Format) iş tanımlama standardı kapsamında yüzden fazla işlem tanımlanmış, bunlar da geleneksel eğilime uygun olarak baskı öncesi, baskı ve baskı sonrası şeklinde üç alt süreçte toplanmıştır.

16-
BASKI ÖNCESİ

Öncelikle basılacak işin tasarımı yapılır. Bu aşamada yazıların ve fotoğrafların bilgisayara aktarılması gerekir. Bilgisayara aktarılan görsel öğeler mizanpaj yazılımında bir araya getirilerek baskıya uygun tasarım oluşturulur. Bilgisayar yardımıyla yapılan bu işleme masa üstü yayıncılık da denir. Sonrasında, yapılan çalışmanın film çıkışları alınır. Film, baskı için kullanılan kalıbı oluşturmak için kullanılır. Filmden sonra da prova alınabilir. Filmden alınan provaya anolog prova (Dupont firmasının Cromalin sisteminden dolayı sektörde “cromalin” adı ile bilinir) denmektedir. Analog provanın dışında baskıyı taklit eden yazıcılarla dijital prova da alınabilir.

17-
BASKI

Film çıkışları alındıktan sonra alüminyum plakalar (kalıp) üzerine tasarımın görüntüsü çıkarılır. Kalıp çekme denilen bu işlem iki aşamada gerçekleşir: film kullanarak kontakt baskı yani pozlandırma ve banyo. Günümüzde tasarımlar bilgisayardan direk kalıba alınabilmekte, CTP adıyla anılan bu sistem ile film ve montaj işlemlerini ortadan kalkmaktadır. Kalıp çekildikten sonra baskıya geçilir.

18-
BASKI SONRASI

Baskı sonrasında selefon, lak gibi malzemelerle yüzey kaplama (laminasyon) uygulanabilir. Mücellithane makinaları kullanılarak da çok sayfalı ürünlerde katlama, harmanlama, iplik dikiş, tel dikiş gibi işlemler, kitap ve dergiler için kapak takarak ciltleme gibi, ambalajlar için kalıplı kesim gibi gibi işlemler uygulanabilir.

19-
MÜCELLİTHANE NEDİR ? / SEKTÖREL BİLGİLER

Mücellithane, ciltleme işleminin yapıldığı yeri ifade eden terimdir. Basılı materyallerin kitap, katalog, dergi, veya ciltleme işlemine gerek duyulan her türlü araç gerecin istenilen ebatta ve şekilde makine yardımı veya el yordamı ile okunmaya hazır hale gelmeden önceki son aşamadan geçtiği yerdir.

Matbaacılıkta baskı sonrası diye de adlandırılır.

20-
FORMA NEDİR?

Baskı makinesine işler, işin ebadına göre hesaplanarak bulunan ve bitmiş ölçüsüne göre 1 den fazla adette yerleşimi yapılan kağıt tabakasına denir. Örnek olarak, A4 ebadında bitmiş ölçüsü olan ve 16 sayfadan oluşan bir işin, 8 sayfası kağıt tabakasının önüne, kalan 8 sayfada arkasına, katlama düzenine göre yerleştirilir ve bu şekilde baskıya girer. Bu tabakaya ” forma ” denir.

21-
CTP NEDİR, NE FAYDA SAĞLAR ?

Baskı için, film çıkartılması, bu filmlerin astrolonlar üzerinde forma düzeninde, her renk için montajlanması ve bu montajlardan metal kalıpların oluşturulması işleminde, film çıkışı ve astrolona montaj işlemlerini ortadan kaldırarak direkt metal kalıba ekrandaki işin aktarılması işlemidir. Bu aktarım büyük oranda zaman kazanmayı sağlamaktadır.

22-
MATBAACILIK TEKNİKLERİ MATBAA:

Kâğıdı ve benzer malzemeleri, görsel olarak insanların okuyabileceği, görebileceği materyaller haline dönüştüren sistem bütününe denir.

23-
MATBAA VEYA MATBAACILIK:

Baskı Öncesi: Tasarım, Grafik, Film Çıkış, CTP ve Baskı Kalıbından oluşur.

Baskı: Baskı öncesi süreçten sonra hazırlanan çinko alüminyum hammaddeli kalıplar ofset baskı makinelerine takılarak üzerlerindeki imajlar tabaka veya bobin halinde ki kâğıda mürekkep ile baskı yapılarak aktarılır.

Baskı Sonrası: Ofset baskı makinelerinde, tabaka veya bobin olarak basılan işler kırma, harman, kapak takma, tel dikiş, kesme gibi işlemlerden sonra bitmiş mamul hale getirilir.

24-
KÂĞIT:

Selüloz, odun, saman, bitki lifleri, artık kâğıtların harmanlaması ile oluşan hamurun belli bir basınçla bobin hale gelmesiyle oluşan kâğıt, daha sonra kesim makinelerinde dilimlenerek belli ölçülerde olmak kaydı ile tabaka hale getirilir.

Matbaacılıkta uluslararası standartlarda tabaka kâğıtta belli ölçüler kullanılmaktadır.

Bunlar 57x82 cm., 59x84 cm.,64x90 cm,70x100 cm.dir.Ayrıca isteğe bağlı olarak ve belli tonajlarda olmak kaydı ile muhtelif ebatlarda kağıt ürettirmekte mümkündür.

Türkiye Avrupa normu olan DIN A standartlarını kullanmaktadır.

Bu ölçüler ise şu şekildedir:

A SERİSİ

A0=841x1189 mm

A1=594x841 mm

A2=420x594 mm

A3=297x420 mm

A4=210x297 mm

A5=148x210 mm

A6=105x148 mm

A7=210x100 mm

B SERİSİ

B0=1000x1414 mm

B1=707x1000 mm

B2=500x707 mm

B3=350x500 mm

B4=250x350 mm

B5=176x250 mm

C SERİSİ

C0=917x1297 mm

C1=648x917 mm

C2=458x648 mm

C3=324x458 mm

C4=229x324 mm

C5=162x229 mm

25-
KÂĞIT ÇEŞİTLERİ:

Hamur Kâğıtlar: Birinci, ikinci ve üçüncü hamur olarak sınıflandırılırlar. Özellikle birinci hamur kâğıtlarda selüloz oranı yüksektir ve kaliteli baskı yapmaya uygundurlar.

Bu tip kâğıtlar genellikle yazışmalarda ve ticari evrak basımlarında kullanılırlar.

Kuşe Kâğıtlar: Parlak, yarı mat ve mat olarak sınıflandırılmışlardır. Kaliteli baskı için en elverişli kâğıtlardır.

Kuşe kâğıtlar, genelde çok renkli baskılara elverişli oldukları için dergi, broşür, flyer baskılarında kullanılırlar.

Amerikan Bristol: Bir tarafı parlak bir tarafı mat olan ve dayanıklılığı yüksek olan bir kâğıt cinsidir.

Genellikle kitap kapaklarında, ambalaj sektöründe kaliteli baskılar da kullanılmaktadır.

Oto kopili Kâğıtlar: Üstüne yazı yazıldığı zaman alttaki kendi benzeri olan kağıda yazıyı aktaran kağıda denmektedir.

Muhtelif renklerde üretilmektedirler. Kimyasal bir takım süreçlerden geçtikten sonra arka taraflarında ki karbon sayesinde yazı geçirgenliği kazanırlar.

Oto kopili kağıtlar genellikle ticari evraklarda (fatura, adisyon, makbuzlar v.b.) arşivlenmesi zorunlu olan basılı materyallerde kullanılmaktadırlar.

Fantezi Kâğıtlar: Bu tip kâğıtlara Matbaacılıkta Özel Kâğıtta denmektedir. Genelde üzerlerinde gofre, desen, gren gibi yivler bulunur ve muhtelif renklerde, gramajlarda üretimi mevcuttur. Kaliteli baskıya uygundurlar.

Bu tip kağıtlar genelde prestij baskılarında, faaliyet raporlarında, kartvizit baskılarında kullanılmaktadır.

Kroma Karton: Bu kâğıt cinsi, bir yüzü kuşe karton, diğer yüzü gri, olan sıvamalı, gramajı ve dayanıklılığı yüksek olan bir kağıt türüdür.

Ambalaj sektöründe, kutu imalatında, etiket yapımında kullanılmaktadır.

Kendinden Yapışkanlı Kâğıtlar: Arkası tutkallı olan bu kâğıtlar, yapışkanın üzerine bir tarafı tutkala yapışmayacak kimyasalla kaplı hamur kâğıdın yapıştırılması ile oluşturulur.

Muhtelif cinsleri vardır, birinci hamur, kuşe, kraft, pvc (opak, şeffaf), metalize, keten vb.

Kendinden Yapışkanlı kâğıtlar etiket olarak tüm sektörlerde ürün ve firma tanıtımında kullanılmaktadırlar. Bu kâğıtların kolay sökülebilen, sabitlenen, sökülemeyen tutkallı çeşitleri mevcuttur.

Kraft Kâğıtlar: Kalitesi düşük ama ambalajlamada veya düşük baskı kalitesi gerektiren işlerde kullanılan ve artık ya da hurda kâğıtlardan üretilen beyaz olmayan acık kahverengine yakın yüzey rengi olan ve muhtelif gramajlarda üretilen bir kâğıt cinsidir. Kutu, mikro oluklu dış ambalajlarda, ürün paketleme de kullanılmaktadır.

26-
BASKI MATBAACILIKTAKİ HERŞEY

Basım işinde, bir kalıp aracılığı ile baskı makinesinin kauçuk ve baskı kazanının arasından gecen kâğıt, merdanelerde ki mürekkebin baskı kalıbının üzerine metil alkol ve su ile karışarak imajın kendi üzerine geçmesi ile baskı süreci tamamlanır. Ancak bu rengin sayısına göre de tekrarlanır.

Matbaacılıkta 4 ana renk vardır. Doğada ki herhangi bir imaj canlı ya da cansız veya bir çizim bu dört ana renk ile kâğıda aktarılır. İşte bu dört ana rengin muhtelif oranlarla karışımından imajlar gerçeğe en yakın olacak şekilde kâğıda aktarılır.

— Davetiye Katalogları